Jak zaprojektować wygodną, ergonomiczną kuchnię nawet na małym metrażu?

Jak zaprojektować kuchnię, która będzie nie tylko estetyczna, ale przede wszystkim praktyczna? W artykule przedstawiamy najważniejsze zasady kuchennej ergonomii.

Jak metraż wpływa na projekt kuchni?

Metraż to punkt wyjściowy w każdej aranżacji kuchni – obok kształtu pomieszczenia, rozmieszczenia okien, drzwi oraz obecności pionów instalacyjnych. W małych wnętrzach (do 6-7 m2) powinieneś postawić na taki projekt, który będzie uwzględniać maksymalne wykorzystanie przestrzeni – przy czym tutaj sprawdzi się układ zabudowy jednorzędowy lub równoległy. W kuchniach o powierzchni od 8 do 10 m2 możesz zastosować układ w kształcie litery L, a przy większych pomieszczeniach (ok. 12 m2) – zabudowę w kształcie litery U lub litery G. Więcej porad odnośnie do wyboru układu kuchennego znajdziesz w dalszej części tego artykułu.

Kolejną kwestią jest wybór pomiędzy kuchnią otwartą (połączoną np. z salonem, jadalnią, korytarzem) a zamknięta w formie osobnego pomieszczenia. Kuchnia otwarta świetnie sprawdza się zwłaszcza, gdy lubisz gotować wspólnie z innymi domownikami. Co więcej, taki układ optycznie powiększa wnętrze. Jeżeli jednak nie chcesz, aby zapachy potraw przenikały do strefy dziennej, a do tego zależy Ci na porządku i prywatności, to wybierz kuchnię zamkniętą. Oczywiście na tym etapie projektowania kuchni również musisz uwzględnić metraż. W małych mieszkaniach kuchnia otwarta często jest bardziej praktyczna, podczas gdy w większych domach jednorodzinnych możesz sobie pozwolić na osobne pomieszczenie.

Uwaga: W mniejszych kuchniach zamkniętych warto rozważyć drzwi przesuwne lub chowane w ścianie, które nie kolidują z zabudową.

Ergonomia w kuchni – najważniejsze aspekty

Podstawą każdej funkcjonalnej kuchni jest ergonomia. Stosując się do jej zasad, będziesz mógł szybciej i łatwiej przygotowywać posiłki, a także unikniesz niepotrzebnego przemieszczenia się po pomieszczeniu. Jednym z najważniejszych pojęć jest trójkąt roboczy, który tworzy wygodny w użytkowaniu układ trzech głównych stref kuchennych: przechowywania (składają się na nią lodówka i szafki na żywność), zmywania (obejmuje zlewozmywak i zmywarkę), gotowania (to zwłaszcza płyta grzewcza i piekarnik). Odległości pomiędzy tymi strefami powinny mieścić się w określonych granicach:

• między lodówką a zlewem – ok. 120-210 cm,
• między zlewem a płytą – ok. 120-210 cm,
• między lodówką a płytą – ok. 120-270 cm.

Przy czym należy pamiętać również o tym, że minimalna odległość między sąsiadującymi urządzeniami nie powinna być mniejsza niż 90 cm. Zadbaj też o ciągłość stref roboczych. Najwygodniej, jeśli kolejność użytkowania przestrzeni jest następująca: lodówka, blat roboczy, zlew, blat roboczy, płyta grzewcza.

Układ kuchenny

Tak jak już pokrótce wspomnieliśmy wyżej, w zależności od kształtu i wielkości pomieszczenia możesz zastosować jeden z kilku układów kuchennych.

• Układ jednorzędowy to najlepsze rozwiązanie do małych kuchni lub aneksów kuchennych – wówczas wszystkie urządzenia i blaty robocze znajdują się w jednej linii. Nie wprowadzisz tutaj trójkąta roboczego – zaleca się jednak, aby między zlewem a płytą grzewczą zaplanować minimum 60-90 cm wolnej przestrzeni roboczej.
• Układ dwurzędowy sprawdza się w praktycznie każdym pomieszczeniu kuchennym – również w tym wąskim i dłuższym. Dwa rzędy szafek naprzeciwko siebie pozwalają uzyskać dużo miejsca do przechowywania i przygotowywania posiłków. Pomiędzy nimi powinieneś pozostawić minimum 100 cm (a optymalnie – 120 cm) wolnej przestrzeni.
• Układ w kształcie litery L pozwoli Ci efektywnie wykorzystać narożnik, przy czym warto się na niego zdecydować zarówno w kuchniach zamkniętych, jak i w tych otwartych na salon. Konieczność zagospodarowania narożnika wiąże się z zakupem specjalnego systemu szafek (np. karuzela lub cargo).
• Układ w kształcie litery U to ergonomiczne rozwiązanie dla większych kuchni – tworzysz tutaj trzy ciągi robocze, pomiędzy którymi należy zachować odległość min. 120 cm.
• Natomiast układ w kształcie litery G to rozszerzenie układu U o dodatkowy segment blatu lub o półwysep kuchenny, który tworzy czwarty bok.

Uwaga: Projektując nowoczesną kuchnię, nie zapominaj również o wyspie kuchennej. Może ona pełnić funkcję blatu roboczego, strefy gotowania (wyposażona w płytę grzewczą), zmywania (wyposażona w zlewozmywak), a także stołu (wystarczy wybrać wyższy model i dokupić krzesła barowe).

Wymiary szafek kuchennych i blatu roboczego

Zasady kuchennej ergonomii obejmują optymalne wymiary elementów zabudowy. Przyjmuje się, że szafki górne powinny zaczynać się na wysokości ok. 50-55 cm nad blatem roboczym (przy czym ich fronty mogą mieć od 40 do 90 cm wysokości). Standardowa głębokość szafek dolnych wynosi 60 cm, a górnych – 30 cm. Z kolei szerokość blatu roboczego pomiędzy zlewem a płytą grzewczą nie powinna być mniejsza niż 60 cm.

Głębokość blatu to zwykle 60 cm, ale warto ją zwiększyć do ok. 65 cm. Co więcej, najlepiej, aby wysokość blatu była dostosowana do Twojego wzrostu – standardowa wysokość wynosi 85-86 cm. Możesz samodzielnie obliczyć rekomendowaną wysokość blatu poprzez zmierzenie odległości od podłogi do Twojej ręki zgiętej w łokciu pod kątem 90 stopni, a następnie odjęcie od uzyskanego wyniku 15 cm.

Uwaga: Lepszym rozwiązaniem od półek są głębokie szuflady – wówczas masz do nich wygodny dostęp, a ich zawartość łatwiej będzie uporządkować. Możesz zaplanować też szafki wysokie, czyli tzw. słupki, np. piekarnik czy mikrofalę.

Oświetlenie

Kuchnia powinna być dobrze doświetlona. Oprócz światła ogólnego, które równomiernie rozświetla całe pomieszczenie, zadbaj o doświetlenie strefy roboczej. Najlepiej sprawdzają się tu taśmy LED lub oprawy wpuszczane pod szafki górne. Barwa światła powinna być neutralna z uwagi na to, że nie będzie męczyć wzroku. Jeśli kuchnia jest otwarta na salon możesz, to też dodać lampy dekoracyjne np. nad wyspą lub półwyspem.

Źródła

• Urzadzaj.pl, Aranżacja kuchni krok po kroku: wystrój, projekt kuchni, inspiracje. Źródło: https://urzadzaj.pl/aranzacja-kuchni-krok-po-kroku-wystroj-projekt-kuchni-inspiracje